Belangrijk deel van de bedrijfsarchitectuur zijn de actoren en de rollen: welke partijen spelen een rol in de migratieketen en in welke verhouding staan deze tot elkaar. Onderstaande figuur geeft een overzicht van de actoren en rollen en hun onderlinge relaties. In deze plaat hebben we veelal gekozen voor de relatie "levert (IV) diensten aan. Dit omdat we verderop in de bedrijfsarchitectuur de 'dienstenblik' opzetten. Dit sluit ook goed aan op MIRA Architectuurprincipe 2B.
Centraal in de migratieketen staat de vreemdeling. Dit is waar het in de migratieketen allemaal om draait. We kiezen in de MIRA bewust voor de term vreemdeling in plaats van migrant. Iedere migrant is een vreemdeling, maar niet iedere vreemdeling is een migrant[1].
| Definitie | Bron | |
|---|---|---|
| Vreemdeling | Ieder die de Nederlandse nationaliteit niet bezit en niet op grond van een wettelijke bepaling als Nederlander wordt behandeld. | GMK |
Alle vreemdelingen zijn verschillend, maar kunnen volgens diverse kenmerken in categorieën ingedeeld worden. Hier kunnen we ver in gaan maar in de MIRA beperken we ons tot een klein aantal categorieën. Het belangrijkste criterium voor de indeling is het onderscheid in afgenomen diensten en in het verloop van bedrijfsprocessen. De categorieën hebben we gemodelleerd als rollen die aan de vreemdeling kunnen worden toegewezen.
Deze indeling is langs meerdere dimensies gebeurd. Primair naar soort vreemdeling (bv. asielzoeker <> regulier <> EU-burger); maar soms ook naar plaats in het proces (niet geïdentificeerde vreemdeling <> asielzoeker <> statushouder)[2].
In beginsel kent de vreemdeling steeds één rol op een bepaald moment, al kan het voorkomen dat er op enig moment twee rollen aan een vreemdeling tegelijk zijn toegewezen (bv. een vreemdeling regulier kan asiel aanvragen).
| Rol | Definitie | Bron definitie |
|---|---|---|
| Niet geïdentificeerde vreemdeling | Vreemdeling die niet nog geïdentificeerd is | MIRA BA |
| Nareiziger | Echtgeno(o)t(e), partner of (pleeg)kind van een vreemdeling met een verblijfsvergunning die zich bij hem wil aansluiten in Nederland. | GMK |
| Alleenstaande Minderjarige Vreemdeling | Vreemdeling die de leeftijd van achttien jaar nog niet heeft bereikt (en evenmin met toepassing van artikel 1:253ha BW meerderjarig is verklaard) en waarvan de (meerderjarige) ouder(s) dan wel de in het buitenland toegewezen voogd niet al in Nederland aanwezig is/zijn dan wel samen met de vreemdeling zijn ingereisd. | GMK |
| Vreemdeling zonder visumplicht | Vreemdeling die komt uit een land waar geen visum nodig is om voor zakelijke of toeristische redenen voor maximaal 90 dagen de Schengenzone te bezoeken. | MIRA BA |
| Ontheemde | Natuurlijk persoon die zijn vertrouwde omgeving heeft moeten verlaten en elders zijn/haar toevlucht heeft gezocht. | GMK |
| EU-burger | Natuurlijk persoon met de nationaliteit van een lidstaat van de Europese Unie. | GMK |
| Vreemdeling regulier verblijf | Vreemdeling die in Nederland wil verblijven in het kader van werk, studie en/of gezin | MIRA BA |
| Statushouder | Een vergunninghouder met een verblijfsvergunning asiel. | GMK |
| Vreemdeling kort verblijf | Vreemdeling die in het Schengengebied wil verblijven met een visum voor een periode van maximaal drie maanden binnen een periode van zes maanden. | MIRA BA |
| Asielzoeker | Vreemdeling die in Nederland asiel vraagt. | GMK |
| Onrechtmatig verblijvende | Vreemdeling zonder verblijfsrecht | MIRA BA |
Dit zijn de actoren die voor of namens de vreemdeling kunnen acteren en/of hiertoe gemachtigd zijn. Uiteraard een advocaat die namens de vreemdeling kan optreden. Voor de vreemdelingen regulier verblijf wordt er vaak gewerkt met referenten. Wanneer een referent is erkend door de IND, dan is er sprake van een erkend referent. Bij deze erkenning horen rechten en plichten. Een erkend referent kan bijvoorbeeld namens een vreemdeling een verblijfsvergunning aanvragen en hierbij ook een deel van het (administratieve) proces overnemen, waardoor het aanvraagproces sneller kan verlopen. Bijvoorbeeld een universiteit voor buitenlandse studenten.
Hoewel een advocaat namens een vreemdeling kan optreden, is de vreemdeling de primaire afnemer van de diensten die geleverd worden door de ketenpartners. De erkend referent heeft een eigenstandige relatie met eigen rechten en plichten tot de keten. Ook dient de referent in bepaalde gevallen een aanvraag in voor de vreemdeling.
| Definitie | Bron | |
|---|---|---|
| Advocaat | Belangenbehartiger van een vreemdeling of verschillende vreemdelingen met een identiek belang, in hun contacten met de overheid. | GMK |
| Erkend referent | Referent die door de Immigratie- en Naturalisatiedienst per beschikking officieel is aangemerkt als referent. | GMK |
| Referent | Een partij die een vreemdeling in Nederland uitnodigt en ontvangt. | GMK |
De Migratieketen bestaat klassiek uit 7 ketenpartners en 2 "partners van de keten" die diensten aanbieden aan de vreemdeling in het kader van de vreemdelingenwet. Zie verder De Migratieketen. Daarnaast zijn ze deelnemer van het Strategisch Overleg Migratieketen (voorheen Topberaad Migratieketen) en onderliggende governance van de migratieketen. De "partners van de keten", de Raad van State en de Raad voor de Rechtspraak (RvdR), voeren taken uit in het kader van de vreemdelingenwet, maar kennen een bijzondere staatsrechtelijke positie waardoor afstemming enkel op procesmatige aspecten plaatsvindt, niet op logistiek.
Twee andere organisaties die niet in beeld zijn als ketenpartner of partner van de keten, de Raad voor de Rechtsbijstand (RvR) en de Gemeente, leveren ook diensten aan vreemdelingen, respectievelijk rechtsbijstand (toewijzen advocaat en tolk) en Nederlanderschap door optie, aanvraag naturalisatie en het opvangen van ontheemden vanuit de vreemdelingenwet of de rijkswet op het Nederlanderschap. Daarom hebben we ze in deze plaat, samen met de voornoemde 2 "partners van de keten" opgenomen als "Samenwerkingspartners van de Migratieketen"[3].
| Definitie | Bron | |
|---|---|---|
| Ketenpartner | Uitvoeringsorganisatie of dienst binnen de migratieketen. | GMK |
| Samenwerkingspartner | Organisatie die strikt genomen geen ketenpartner van de Migratieketen is, maar die wel diensten met een wettelijke basis in het vreemdelingenrecht levert aan de vreemdeling en waar afstemming mee plaatsvindt. | MIRA BA |
Bij de rol van ketenpartner/samenwerkingspartner van de keten horen enkele karakteristieken:
Dit zijn de zeven ketenpartners in de migratieketen:
| Actor | Definitie | Bron definitie |
|---|---|---|
| Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) | Agentschap van het Ministerie van Justitie en Veiligheid dat zorgt voor de tenuitvoerlegging van straffen en vrijheidsbenemende maatregelen. | GMK |
| Dienst Terugkeer & Vertrek (DTenV) | Taakorganisatie van het Ministerie van Justitie en Veiligheid die het daadwerkelijke vertrek regisseert van vreemdelingen die geen recht hebben op verblijf in Nederland. | GMK |
| Immigratie- en naturalisatiedienst (IND) | Ketenpartner in de migratieketen die belast is met de uitvoering van de vreemdelingenwetgeving en de Rijkswet op het Nederlanderschap. | GMK |
| Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) | Zelfstandig bestuursorgaan dat verantwoordelijk is voor de opvang van asielzoekers gedurende hun procedures. | GMK |
| Politie | Sui Generis onderdeel van het Ministerie van Justitie en Veiligheid dat ziet op de naleving van wetten en regels, de openbare orde handhaaft , zich actief bezig houdt met het voorkomen en bestrijden van criminaliteit en de opsporing van criminelen en hulp verleent aan hen die dit behoeven. | MIRA BA |
| Ministerie van Buitenlandse Zaken (BZ) | Ministerie dat de internationale betrekkingen van Nederland behartigt. | GMK |
| Koninklijke Marechaussee (KMar) | Een politieorganisatie met een militaire status die waakt over de veiligheid van de Staat, in Nederland en ver daarbuiten. De KMar is als grensautoriteit verantwoordelijk voor de bewaking van de Nederlandse grenzen en fungeert als grenspolitie. Hiervoor is de KMar in Nederland (aan de binnen- en buitengrenzen) en aan de buitengrenzen van Europa actief. | MIRA BA |
En dit de Samenwerkingspartners van de Migratieketen:
| Actor | Definitie | Bron definitie |
|---|---|---|
| Gemeente | Publiekrechtelijke rechtspersoon met regelgevende bevoegdheid bestuurd door burgemeester en wethouders. | GMK |
| Raad van State (RvS) | De hoogste algemene bestuursrechter van Nederland en ook onafhankelijke wetgevingsadviseur van de Nederlandse regering en het parlement. | GMK |
| Raad voor de Rechtspraak (RvdR) | Partner van de migratieketen die het bestuur vormt van de meeste rechtsprekende organisaties in Nederland: 11 rechtbanken, 4 gerechtshoven, het College van Beroep voor het Bedrijfsleven en de Centrale Raad van Beroep. | GMK |
| Raad voor Rechtsbijstand (RvR) | Een zelfstandig bestuursorgaan dat verantwoordelijk is voor de organisatie van gesubsidieerde mediation en rechtsbijstand. | GMK |
Ook de samenwerking met Europese ketenpartners wordt steeds belangrijker. Signaleringen van Europese Ketenpartners, Dublin claims van of naar Europese ketenpartners consultatie voor bepaalde visa en het samenwerken bij de manuele verificatie van identiteiten ("gele linkjes") kunnen bezien worden als diensten aan of van de Europese ketenpartners.
| Definitie | Bron | |
|---|---|---|
| Europese Ketenpartner | Samenwerkende partner op het gebied van immigratiebeleid in Europa of in een ander land van de Europese Unie, bijvoorbeeld Frontex, de EUAA, de Politie in Zweden of een Immigratiedienst in Italië. | MIRA BA |
Naast de ketenpartners zijn er ook organisaties (niet-overheid, maar vaak wel gesubsidieerd door de overheid) die diensten verlenen aan vreemdelingen, maar niet op basis van de vreemdelingenwet. Deze hebben ook geen toegang tot de informatie uit de ketenvoorzieningen. Wel vindt er vaak procesmatige afstemming met de ketenpartners plaats omdat deze diensten op specifieke momenten in het proces vallen (denk aan TBC-screening door GGD).
| Definitie | Bron | |
|---|---|---|
| Derde dienstverlener aan vreemdelingen | Derde partij, die geen deel uitmaakt van de migratieketen, die diensten levert aan de vreemdeling. Deze diensten hebben hun plaats in de vreemdelingenprocedures, maar worden door derden aangeboden en hebben geen of een andere wettelijke basis dan het vreemdelingenrecht. | MIRA BA |
| Actor | Definitie | Bron definitie |
|---|---|---|
| IOM | Intergouvernementele organisatie die zich bezig houdt met (door)migratie en terugkeer en duurzame (her)integratie van migranten. | GMK |
| Nidos | Stichting die de voogdij voert over alle alleenstaande minderjarige vreemdelingen in Nederland. | GMK |
| Vluchtelingenwerk Nederland | Non-gouvernementele organisatie die de belangen van vluchtelingen en asielzoekers in Nederland behartigt, vanaf het moment van binnenkomst tot en met de integratie in de Nederlandse samenleving. | GMK |
| GZA | Gezondheidszorg Asielzoekers (GZA) verzorgt de huisartsenzorg op of nabij elk asielzoekerscentrum. | MIRA BA |
Dit zijn de partijen die IV-diensten of (keten)voorzieningen aanbieden aan de ketenpartners, partners van de keten en andere afnemers.
| Definitie | Bron | |
|---|---|---|
| Aanbieder keten-informatiediensten | Partij die informatiediensten aanbiedt aan afnemers binnen of buiten de migratieketen. Tot informatiediensten horen o.a. de diensten geleverd door de bestaande ketenvoorzieningen, maar ook de diensten die door Europa worden aangeboden aan de ketenpartners in Nederland. In dit overzicht beperken we ons tot informatiediensten die enigszins specifiek voor de migratieketen zijn. De leveranciers voor bv. de JenV netwerkinfrastructuur nemen we niet op. | MIRA BA |
Dit zijn op dit moment 3 partijen. Maar dit aantal kan groter worden als er in de keten aanbieders van informatiediensten bijkomen. Een bijzondere positie is hier voor eu-LISA, het Europese agentschap dat de Europese JBZ-systemen ontwikkelt en beheert. Ketenpartners sluiten hier niet rechtstreeks op aan, maar via een ketenvoorziening (het Europaloket). Maar in de toekomst komt een steeds groter deel van de gegevens in de keten uit Europa[5]. Daarom is eu-LISA hier getekend.
| Actor | Definitie | Bron definitie |
|---|---|---|
| JustID | Onderdeel van het Ministerie van Justitie en Veiligheid dat fungeert als centrale ketenvoorziening voor de registratie van justitiële en strafvorderlijke gegevens en de verstrekking daarvan aan daartoe bevoegde personen en instanties. | GMK |
| DIV DP (Politie) | Dienst IV (IV Dienstverlening Partners) is het onderdeel van de Politie dat de centrale voorzieningen in de migratieketen ontwikkelt en beheert. | MIRA BA |
| eu-LISA | Europees Agentschap voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht. | GMK |
Naast de genoemde ketenpartners zijn er ook externe partijen buiten de Migratieketen die gebruik maken van de informatie uit de keten. Bijvoorbeeld omdat ze toegang hebben tot de gegevens in de BVV via de inkijkvoorziening of tot gegevens uit de Europese JBZ-systemen. Dit zijn de volgende partijen:
| Actor | Definitie | Bron definitie |
|---|---|---|
| Openbaar Ministerie (OM) | Het Openbaar Ministerie (OM) zorgt voor opsporing en vervolging van strafbare feiten en verkeersovertredingen. | MIRA BA |
| JustID | Onderdeel van het Ministerie van Justitie en Veiligheid dat fungeert als centrale ketenvoorziening voor de registratie van justitiële en strafvorderlijke gegevens en de verstrekking daarvan aan daartoe bevoegde personen en instanties. | GMK |
| Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) | De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) is verantwoordelijk voor veiligheid en terrorismebestrijding in Nederland. | MIRA BA |
| Nederlandse Arbeidsinspectie | De Nederlandse Arbeidsinspectie is de toezichthouder op het terrein van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. | MIRA BA |
Gemeenten en de Nederlandse Arbeidsinspectie hebben voor het uitoefenen van hun taken inzage in de gegevens uit de BVV. Dit gaat via een inkijkvoorziening. Merk op dat JustID hier een tweede keer in staat. Dit omdat ze naast aanbieder van ketenvoorzieningen (CDD) ook vanuit hun rol in de Strafrechtketen (matchingsautoriteit) toegang hebben tot de BVV. De NCTV en het OM hebben vanuit de Europese JBZ-verordeningen recht op inzage van de Europese JBZ-systemen (in geval van voldoende zware verdenkingen).
Het Ministerie van Asiel en Migratie, Directoraat-Generaal Migratie is ook een actor in de keten. Dit valt uiteen in de beleidsrol en de regierol voor respectievelijk DMB en DRM.
Hoewel we niet de ambitie hebben om in deze (versie van de) Bedrijfsarchitectuur ook het hele sturingsmodel van de keten te beschrijven, hebben we toch ook de rol van de Directie Eigenaarsadvisering (DEA), die de plaatsvervangend Secretaris Generaal ondersteunt in zijn rol als eigenaar van de diverse JenV/AenM taakorganisaties, opgenomen. Deze hebben we namelijk nodig om verderop in de Bedrijfsarchitectuur de verantwoordelijkheden voor de bedrijfsprocessen goed te kunnen plotten.
| Definitie | Bron | |
|---|---|---|
| Directie Eigenaarsadvisering (DEA) | Directie die de pSG van Justitie en Veiligheid/Asiel en Migratie ondersteunt in zijn rol als eigenaar van de JenV taakorganisaties. Voor de migratieketen zijn dit COA, DJI, DTenV, IND en RvR. | MIRA BA |
| Directie Migratiebeleid (DMB) | De directie Migratiebeleid (DMB) is verantwoordelijk voor het beleid voor gereglementeerde en beheerste toelating, verblijf en terugkeer van vreemdelingen. De directie formuleert kader stellend beleid en laat ruimte aan de uitvoering. Waar mogelijk wordt gewerkt in project- of programmavorm, waarbij de medewerkers van de directie zo flexibel mogelijk worden ingezet. | MIRA BA |
| Directie Regie Migratieketen (DRM) | De Directie Regie Migratieketen (DRM) stelt de migratieketen en haar partners maximaal in staat de Vreemdelingenwet 2000 en het vreemdelingenbeleid snel en zorgvuldig uit te voeren. | MIRA BA |
Naast regie op de keten, voert DRM ook regie op de aanbieders van informatiediensten. Door namens Nederland in de diverse Europese gebruikersraden deel te nemen, participeert ze tevens in het regievoeren op de (door)ontwikkeling van de JBZ-systemen bij eu-LISA.
In de figuur hierboven staan de Nederlandse ketenpartners en andere actoren uit de Migratieketen benoemd. Een ander perspectief op de actoren en rollen en de keten is die vanuit de Europese Verordeningen. De Europese verordeningen, bijvoorbeeld de VIS- of ETIAS-verordening zijn opgebouwd rond diverse "autoriteiten". In de Nederlandse wetgeving die deze verordeningen implementeert, worden deze rollen toegewezen aan organisaties in Nederland en deze organisaties worden in Europa aangemeld. Niet alle ketenpartners in de Migratieketen hebben een rol in de Europese Verordeningen op gebied van Grenzen en Veiligheid. Daarnaast zijn er ook rollen en actoren (denk aan het Openbaar Ministerie en het Centraal Toegangspunt) die eerder binnen de strafrechtketen te situeren zijn. Maar conform de scope van de MIRA, nemen we deze toch in dit overzicht mee.
| Definitie | Bron | |
|---|---|---|
| Aangewezen VIS Autoriteit (VDA) | De aangewezen VIS-autoriteit is verantwoordelijk voor de handmatige verificatie van SIS-hits inzake veiligheid en hits met ECRIS-TCN, Europol-gegevens en Interpol TDAWN. | MIRA BA |
| Aangewezen autoriteit | Een autoriteit die verantwoordelijk is voor het voorkomen, opsporen of onderzoeken van terroristische misdrijven of andere ernstige strafbare feiten. | BSA GenV |
| Asielautoriteit | De autoriteit belast met het beslissen over de afgifte van een verblijfsvergunning n.a.v. een aanvraag tot asiel. | BSA GenV |
| Bevoegde autoriteit voor naturalisatie | De autoriteit die een beslissing neemt over het toekennen van de Nederlandse nationaliteit aan een betrokkene die niet beschikt over de Nederlandse autoriteit en daartoe een aanvraag heeft gedaan. | BSA GenV |
| Bureau Sirene | Het bureau dat zorgdraagt voor de uitwisseling van alle aanvullende informatie over onderdanen van derde landen die met het oog op terugkeer of met inreisverbod zijn gesignaleerd, danwel zorgdraagt voor de coördinatie van rechtshulpverzoeken | BSA GenV |
| Centraal toegangspunt | Een onafhankelijke autoriteit die krachtens nationaal recht gemachtigd is openbaar gezag uit te oefenen waar verzoeken tot in de systemen opgeslagen gegevens worden gericht t.b.v. het verkrijgen van gegevens in het kader van opsporing van ernstige misdrijven of terroristische misdaden. | BSA GenV |
| Centrale autoriteit (van justitiële gegevens) | De aangewezen organisatie die verantwoordelijk is voor het verzenden van strafvonnissen naar en het beantwoorden van informatieverzoeken van de centrale autoriteiten van de andere lidstaten, als ook binnen de eigen lidstaat als intermediair optreedt voor de uitwisseling van strafrechtelijke gegevens tussen de aanleverende en/of bevragende organisaties en autoriteiten. Daarnaast is de centrale autoriteit verantwoordelijk voor de aanlevering van identificerende gegevens van derdelanders met een onherroeplijke veroordeling aan ECRIS-TCN. | BSA GenV |
| Grensautoriteit | De grenswachter die overeenkomstig het nationale recht is aangewezen voor het verrichten van grenscontroles | BSA GenV |
| Immigratieautoriteit | De bevoegde autoriteit die met één of meer van de volgende taken is belast:
a) controleren of voorwaarden tot of verblijf op dat grondgebied zijn vervuld; b) voorwaarden voor de vestiging van derdelanders op het grondgebied van de lidstaten onderzoeken en beslissingen nemen met betrekking tot die vestiging; c) terugkeer van derdelanders naar een derde land van herkomst of doorreis. | BSA GenV |
| Matching autoriteit | Autoriteit die belast is met de identiteitsvaststelling van getuigen, verdachten en veroordeelden. | BSA GenV |
| Nationale ETIAS eenheid | De organisatie-eenheid die verantwoordelijk is voor het onderzoeken en beslissen over reisautorisatieaanvragen wanneer de geautomatiseerde aanvraagprocedure een hit heeft opgeleverd en de handmatige verwerking van de aanvraag door de centrale ETIAS-eenheid is geïnitieerd | BSA GenV |
| Politie autoriteit | De overheidsinstantie die bevoegd is voor de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen, met inbegrip van de bescherming tegen en de voorkoming van gevaren voor de openbare veiligheid; of ieder ander orgaan dat of iedere andere entiteit die krachtens het lidstatelijke recht is gemachtigd openbaar gezag en openbare bevoegdheden uit te oefenen met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen, met inbegrip van de bescherming tegen en de voorkoming van gevaren voor de openbare veiligheid. | BSA GenV |
| Visumautoriteit | De autoriteit die verantwoordelijk is voor het behandelen van en het nemen van beslissingen op visumaanvragen of voor beslissingen tot nietigverklaring, intrekking of verlenging van visa, met inbegrip van de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de afgifte van visa aan de grens. | BSA GenV |
Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 1 okt 2024 om 15:51.
